Zaburzenia odżywiania: kompulsywne objadanie się

Zaburzenia odżywiania: kompulsywne objadanie się

Kompulsywne objadanie się, BED (Binge Eating Disorder), zespół kompulsywnego jedzenia – to schorzenie według badań występuje najczęściej wśród osób otyłych, jednak na podstawie własnych obserwacji mogę stwierdzić, że coraz częściej występuje również u osób zbyt mocno związanych ze “zdrowym” i “fit” stylem życia. Dlaczego? Obydwie grupy łączy stosowanie mocno restrykcyjnych diet w celu uzyskania coraz lepszego wyglądu sylwetki, której to obraz jest najczęściej u tych osób zaburzony.

Czym są zaburzenia odżywiania oraz BED?

Zaburzenia odżywiania to jednostki chorobowe charakteryzujące się zaburzeniem łaknienia na tle psychicznym. Dzielą się na dwie grupy: specyficzne i niespecyficzne. BED, zaraz po anoreksji i bulimii psychicznej, jest uważane za trzecie specyficzne zaburzenie odżywiania się.

BED, według klasyfikacji zaburzeń psychicznych DMS-IV, charakteryzuje utrata kontroli nad ilością spożywanego jedzenia, bez obecności zachowań kompensacyjnych. Innymi słowy: napady kompulsywnego objadania się przypominają napady bulimiczne, jednak bez elementu wymiotów czy przeczyszczania się.

Niepokojące objawy 

Razem z kompulsywnym objadaniem się, występują objawy takie jak: częste stosowanie diet odchudzających, nadmierne spożywanie wysokokalorycznych pokarmów, powstrzymywanie się od jedzenia w obecności innych osób, wycofywanie się z życia towarzyskiego i aktywności fizycznej, postępujące zmęczenie oraz brak energii. Jeżeli rozpoznajesz u siebie którekolwiek z tych objawów, zapoznaj się z kryteriami diagnostycznymi BED na grafice:

Kompulsywne objadanie się

Skąd bierze się kompulsywne jedzenie?

Wyróżnia się trzy rodzaje przyczyn występowania BED: biologiczne, psychologiczne oraz socjokulturowe.

Do przyczyn biologicznych można zaliczyć predyspozycje genetyczne, uszkodzenie ośrodka sytości w mózgu, zaburzenia neurochemiczne (np. zaburzenia gospodarki hormonalnej).

Wśród przyczyn psychologicznych wyróżniamy przyczyny, które wpływają na rozwój choroby (otyłość w dzieciństwie, występowanie choroby u innych członków rodziny, konflikty w rodzinie, nadmierne wymagania ze strony rodziców czy nadużywanie przez nich substancji psychoaktywnych, niezadowolenie ze swojego ciała, depresja), oraz takie które stymulują napady (nieregularne jedzenie, zły nastrój, ospałość, niskie poczucie kontroli nad jedzeniem).

Przyczyny socjokulturowe to nic innego jak wpływ aktualnie panującego kanonu piękna na ludzi, który skutkuje dążeniem do idealnej, szczupłej sylwetki, poprzez wiele (również tych niebezpiecznych) metod.

Leczenie zespołu kompulsywnego jedzenia

W leczeniu zaburzeń odżywiania, tak jak w większości wypadków zaburzeń psychicznych, stosuje się zarówno farmakoterapię jak i psychoterapię. Farmakoterapia opiera się na lekach przeciwdepresyjnych oraz substancjach działających na ośrodek sytości w mózgu. W ramach psychoterapii stosuje się terapię behawioralną, behawioralno-poznawczą, interpersonalną, czy strategie samopomocowe. W niektórych przypadkach w ramach terapii korzysta się również z pomocy dietetyka.

Samo zgłoszenie się do dietetyka często nie wystarczy, i absolutnie nie jest rozwiązaniem problemu. Jeśli kompulsje występują pod wpływem obniżonego nastroju czy stresu (przykład: “Usłyszałam niemiłe rzeczy na swój temat w pracy, które nawet nie są prawdą. Jadę do sklepu po słodycze.”), należy pracować ze swoimi emocjami, ograniczać stresory w życiu, oraz znaleźć inny sposób radzenia sobie z negatywnymi uczuciami. Celem jest naprawienie swoich relacji z jedzeniem i ze swoim ciałem, a więc natychmiastowe zaprzestanie stosowania JAKICHKOLWIEK diet odchudzających, czy myślenia zero-jedynkowego na temat jedzenia (przykład: “Jeśli ciastka tuczą, to bez względu na to, czy zjem jedno czy dwadzieścia, i tak utyję. Skoro zjadłam jedno, mogę jeść dalej bez ograniczeń.” lub “Skoro zrobiłam pojedyncze odstępstwo od diety, mogę dzisiaj nie przestrzegać jej do końca dnia, bo i tak wszystko poszło na marne.”).

  • Nie stosuj diet bardzo rygorystycznych i eliminacyjnych (o ile nie ma takiego wskazania od lekarza).
  • Nie dawaj sobie obietnic, których nie możesz spełnić. Obiecujesz sobie że już nigdy nie zjesz ciasta, czekolady, pizzy, frytek, glutenu, nabiału czy -wstaw cokolwiek-? Spójrz na swój tryb życia, pracę, spotkania rodzinne, święta, spotkania towarzyskie, i zastanów się czy to w ogóle jest realne.
  • Nie odchudzaj się non-stop. Twój organizm potrzebuje przerwy od stanu deficytu kalorycznego.
  • Nie obawiaj się jedzenia – kawałek tortu urodzinowego nie sprawi że przytyjesz, jeśli odżywiasz się zdrowo przez resztę dnia.
  • Nie dawaj sobie kar! Nie pomijaj normalnych posiłków tylko dlatego, że miałaś napad, bo wpadniesz w błędne koło: Napad → Głodówka lub “oszczędzanie” kalorii → Jesteś tak głodna, że nie możesz wytrzymać → Napad…

Jeśli problem kompulsywnego objadania się dotyczy Ciebie, nie bój się zwrócić do specjalistów o pomoc. Zapisz się na konsultację do psychologa lub psychoterapeuty. Pójdź na spotkanie anonimowych jedzenioholików. Nie bagatelizuj problemu, bo nie jest to “Twoja głupota” czy “Twoja słabość”, tylko schorzenie, które można wyleczyć. 

Artykuł napisany na podstawie: “Interwencja psychologiczna w zespole kompulsywnego jedzenia.” Bąk-Sosnowska Monika, Psychiatria Polska (2009), Tom XLIII, 445-456.

Dodaj komentarz