Zakwaszenie organizmu: objawy, diagnostyka, leczenie

Zakwaszenie organizmu: objawy, diagnostyka, leczenie

W życiu pewne są tylko nieliczne rzeczy: śmierć, podatki, to że detoksy sokowe nie działają, oraz to, że zakwaszenie organizmu w takiej formie, jak przedstawiają je masowe media, nie istnieje. W tym artykule przyjrzymy się bliżej kwestii zakwaszenia organizmu i przeanalizujemy objawy, diagnostykę i sposób leczenia.

CZYM JEST ZAKWASZENIE ORGANIZMU?

W wielu źródłach o wątpliwej jakości (mam na myśli popularne portale wyświetlające się w pierwszej kolejności po wyszukaniu w Google frazy „zakwaszenie organizmu”) podaje się mniej-więcej podobną definicję:

„Zakwaszenie organizmu to utrata równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie.”

Próżno szukać mechanizmu, który miałby szerzej wyjaśniać tę definicję, tak samo jak pochodzenia tej definicji w źródłach naukowych. Autorzy popularnych artykułów nie podają bibliografii, a przeszukując bazy naukowe na własną rękę można trafić jedynie na definicję kwasicy metabolicznej, która to w żadnym stopniu nie pasuje do teorii zakwaszenia organizmu:

„Zmiany pH wywołane pierwotnym zmniejszeniem stężenia wodorowęglanów nazywamy kwasicami metabolicznymi (nieoddechowymi). Mogą one być wyrównane (zmianie stężenia wodorowęglanów towarzyszy równoczesna zmiana ciśnienia cząstkowego dwutlenku węgla, przez co pH krwi nie zmienia się) lub niewyrównane (zmianie stężenia wodorowęglanów towarzyszy zmiana pH krwi).”

Autorzy prac naukowych wyróżniają kilka mechanizmów powstawania kwasicy metabolicznej:

– Zbyt duża podaż silnych donatorów jonów wodorowych

– Zwiększona synteza silnych kwasów w ustroju (mlekowego, beta-hydroksymasłowego)

– Upośledzona regeneracja zasad przez nerki (np. w przewlekłych stanach zapalnych nerek)

Jak widać, przyczyną występowania kwasicy metabolicznej nie będzie spożywanie pokarmów zawierających kwasy, a nieprawidłowa praca innych struktur organizmu, których zadaniem jest regulacja pH płynów ustrojowych i utrzymywanie równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. Kwasica metaboliczna być następstwem poważnych jednostek chorobowych, takich jak np. przewlekła choroba nerek czy cukrzyca (kwasica ketonowa).

pH ŻYWNOŚCI A ZMIANY W pH ORGANIZMU

Za gospodarkę kwasowo-zasadową w naszym ciele odpowiada szereg struktur i procesów, których zadaniem jest utrzymanie fizjologicznego pH wszystkich płynów ustrojowych. Są to między innymi:

  • układy buforowe krwi i tkanek (wodorowęglanowy, fosforanowy, białczanowy, hemoglobinianowy);
  • kompensacja oddechowa (wzrost wentylacji);
  • kompensacja nerkowa (regeneracja wodorowęglanów w procesie amoniogenezy i wytwarzania tzw. kwaśności miareczkowej oraz utleniania kwasu cytrynowego);
  • inne

W naszym codziennym menu występuje żywność o różnym pH, zarówno lekko zasadowym, jak i lekko kwaśnym. Niezależnie od odczynu spożywanego przez nas jedzenia, pH ustroju pozostaje stałe.

Czas na szybkie spojrzenie na fizjologię naszego przewodu pokarmowego. Każdy odcinek naszego przewodu pokarmowego charakteryzuje się innym pH – w jamie ustnej odczyn jest obojętny, w żołądku silnie kwaśny, natomiast w jelicie cienkim lekko zasadowy. Zmiany pH w przewodzie pokarmowym wynikają z obecności enzymów trawiennych, które do swojej pracy potrzebują odpowiedniego środowiska. Silnie kwaśne pH w żołądku pobudza nie tylko enzymy proteolityczne do pracy, ale także działa dodatkowo jako bariera dla patogennych drobnoustrojów spożywanych z żywnością. Dlaczego zatem pokarmy o kwaśnym pH miałyby zakwaszać organizm, skoro i tak trafiają do żołądka, w którym pH jest skrajnie niskie?

OBJAWY

Spis objawów zakwaszenia organizmu to zbiór dolegliwości, które są bardzo… uniwersalne. Wśród wymienionych przypadłości nie ma jednego symptomu, który byłby specyficzny dla tego „schorzenia”, natomiast jest wiele takich, które mogą świadczyć o naprawdę poważnych zmianach w stanie naszego zdrowia.

Przewlekłe zmęczenie, sucha skóra i wypadające włosy mogą być sygnałami niedoczynności tarczycy, problemy z przewodem pokarmowym mogą być objawami nieswoistych chorób zapalnych jelit, częste skurcze mogą być konsekwencją niedoborów pokarmowych, a stany depresyjne objawem… depresji. Doszukiwanie się przyczyn tak poważnych chorób jak depresja, osteoporoza czy reumatyzm w zakwaszeniu organizmu nie jest bezpieczne i samo w sobie stanowi zagrożenie dla zdrowia.

DIAGNOSTYKA

Najbardziej popularnym i polecanym „badaniem diagnostycznym” w kierunku zakwaszenia organizmu są paskowe testy pH. Rzeczywiście, testy paskowe są łatwe w użyciu, tanie, nieinwazyjne i ogólnodostępne. Należy jednak pamiętać o tym, że sprawdzając pH danego płynu czy tkanki, nie sprawdzamy pH całego organizmu, tylko właśnie odczyn konkretnego płynu czy tkanki.

Przykładowo, pH moczu sprawdza się standardowo w każdym badaniu ogólnym moczu, a zmiany w pH tego płynu mogą świadczyć o zakażeniach dróg moczowych lub przewlekłej niewydolności nerek. Odchylenia w pH krwi mogą z kolei być objawem kwasicy lub zasadowicy metabolicznej, a sprawdzenie odczynu okolic intymnych u kobiet pozwala odróżnić infekcję grzybiczą od bakteryjnej.

LECZENIE

Jeśli postawiliśmy już „diagnozę” – czas wdrożyć odpowiednie „leczenie”! Przy zakwaszeniu organizmu musisz unikać białka (bo stworzone jest z aminokwasów) i tłuszczu (bo zawiera kwasy tłuszczowe). Do wyboru zostają zasadotwórcze warzywa i owoce, duże ilości wody (najlepiej alkalicznej) a jeśli zakwaszenie organizmu jest duże – koniecznie zacznij stosować zasadowe suplementy diety.

Mechanizm działania leczenia zakwaszenia organizmu jest bardzo prosty: większość osób, nawet z kiepskim stanem zdrowia, będzie odczuwać poprawę samopoczucia po wprowadzeniu większej ilości wody oraz jedzenia większej ilości warzyw i owoców. Tutaj nie ma filozofii – dietą bogatą w warzywa, owoce i duże ilości wody nie leczymy zakwaszenia – po prostu uzupełniamy ewentualne niedobory witaminowo-mineralne i zapewniamy odpowiednią podaż wody i błonnika. Biorąc pod uwagę fakt, że duża część społeczeństwa spożywa mięso w postaci mocno przetworzonej (np. w formie kupnych wędlin czy smażonych w głębokim tłuszczu kotletów w panierkach), odstawienie tego typu źródeł białka również wychodzi większości na dobre.

PODSUMOWANIE

Koncepcja zakwaszenia organizmu ma tyle samo sensu, co sokowe kuracje detoksyfikujące organizm.  Dbajmy o swoje zdrowie poprzez regularne wykonywanie badań, aktywność fizyczną i zbilansowaną dietę, nie dopisując do niej szczególnych, odkwaszających właściwości. Jeśli Twoja dieta odbiega daleko od ideału, gwarantuję poprawę samopoczucia i stanu zdrowia po wdrożeniu zasad zdrowego odżywiania – bez konieczności odbywania kuracji odkwaszających.

BIBLIOGRAFIA

Alkalizacja doustna u pacjentów z kwasicą metaboliczną w przebiegu przewlekłej choroby nerek. Annales Academiae Medicae Silesiensis (online) 2017; 71: 331–338

Acid Balance, Dietary Acid Load, and Bone Effects—A Controversial Subject. Frassetto L., Banerjee T., Powe N., Sebastian A., Nutrients 2018, 10, 517.

Low urine pH and acid excretion do not predict bone fractures or the loss of bone mineral density: a prospective cohort study. Fenton TR, Eliasziw M, Tough SC, Lyon AW, Brown JP, Hanley DA., BMC Musculoskeletal Disorders, 2010, 10;11:88

Diagnostyka laboratoryjna w dietetyce. Lucyna Ostrowska, Wydanie I. PZWL, Warszawa 2018

Dodaj komentarz